ارزیابی عملکرد هیدرولیکی ساختمان‌های آبگیر و تنظیم سطح آب در شبکه‌های آبیاری زاینده‌رود و درودزن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان

چکیده

کنترل ناصحیح و بی­دقتی در تنظیم و توزیع جریان در شبکه‌های مدرن تاکنون موجب پایین آمدن راندمان توزیع و به‌دنبال آن بروز مشکلاتی در بهر‌ه‌برداری اقتصادی از شبکه‌های آبیاری شده است.  نظر به اهمیت موضوع ارزیابی سامانه‌های کنترل جریان، در این مطالعه دو سامانة کنترل از نوع نیرپیک (شبکة آبیاری زاینده‌رود اصفهان) و طراحی دفتر عمران اراضی ایالات متحده (شبکه آبیاری درودزن فارس) بررسی و سازه‌های مناسب از لحاظ هیدرولیکی توصیه شده است.  ضمن بازدیدهای مکرر از این دو شبکه، با استفاده از آلبوم‌ها و پلان نقشه‌های طراحی، تعدادی از ساختمان‌های تنظیم سطح آب و سازه‌های تنظیم جریان به‌عنوان سازه‌های نمونه انتخاب گردیدند.  بده واقعی، یعنی همان بده تحویلی به مزارع، با بده اسمی مقایسه شد.  افت انرژی در ساختمان‌های کنترل جریان (دریچه‌های مدول نیرپیک از نوع C2, L2, XX2، دریچه‌های C.H.O،‌ دریچه‌های آمیل، آویو، کشویی و سرریزهای نوک اردکی) برای محدوده‌ای مشخص از بده کانال‌ها اندازه‌گیریو با افت انرژی مجاز که با استفاده از روابط تئوری افت انرژی بده به‌دست آمده، مقایسه شد.  در این مطالعه، از مشخصه‌های کی­دو و خطای نسبی به‌منظور تجزیه و تحلیل استفاده شده است.  نتایج نشان می‌دهد که تفاوت مقادیر بده اسمی و مقادیر بده واقعی در شبکة درودزن در سطح احتمال 5 درصد (05/0P£) معنی‌دار است.  این تفاوت در شبکة زاینده‌رود معنی‌دار نیست.  با توجه به معنی‌دار نبودن تفاوت مقادیر بده اسمی و بده واقعی و مقادیر کمتر خطای نسبی در شبکة زاینده‌رود، دریچه‌های مدول نیرپیک به‌عنوان برترین سازه تنظیم جریان معرفی شدند.  همچنین، دریچة آمیل و سرریزهای نوک اردکی به‌لحاظ داشتن حداقل درصد خطای نسبی و معنی‌دار نشدن تفاوت افت انرژی مجاز و افت انرژی اندازه‌گیری شده،  به‌عنوان برترین تنظیم‌کننده‌های سطح آب پیشنهاد شدند.

Ankum, Jr. P. 1991. Flow Control in Irrigation System. Delft University of Technology. Delft. The Netherlands.

Anon. 1973. Zayandehrud Project. Isfahan Regional Water Office. Report No. 18. (in Farsi)

Anon. 1991. The First Phase Studies of Borkhar Irrigation Network. Zayndab Consulting Engineers. Isfahan Regional Water office. (in Farsi)

Anon. 1993. Annual Report of Fars Management Operation Company. Fars Regional Water Office. No. 5. (in Farsi)

Belaud, G., Litrico, X., De Graaf, B. and Baume, J. P. 2008. Hydraulic modeling of an automatic upstream water-level control gate for submerged conditions. J. Irrig. Drain. Eng. 134 (3): 315-326.

Burt, C. 1988. Management of Farm Irrigation System. Agricultural Engineering Department. California Polytechnic State University. Sanluis Obispo. CA.

 

مجله تحقیقات مهندسی کشاورزی/ جلد 15/ شماره 1/سال 1393/ص 102-83

 
Burt, C., Angold, R., Lehmkuhl, M. and Styles, S. 2001. Flap gate design for automatic upstream canal water level control. J. Irrig. Drain. Eng. 127(2):84-91.

Cassan, L., Baume, J. P., Belaud, G., Litrico, X. and Malaterre, P. O. 2011. Hydraulic modelling of a mixed water level control hydro-mechanical gate. J. Irrig. Drain. Eng. 137(7): 446-453.

Cochran, W. G. and Cox, G. M. 1992. Experimental Designs. John Wiley & Sons, Inc. New York.

Ghamarnia, H. 1991. Hydraulic investigation of discharge regulator structures and their performance in irrigation networks. M. Sc. Thesis in Irrigation and Drainage. Tehran University. Tehran. (in Farsi)

Javan, M., Sanaee-Jahromi, S. and Fiuzat, A. A. 2002. Quantifying management of irrigation and drainage systems. J. Irrig. Drain. Eng. 128(1): 19-25.

Jorabloo, M. and Sarkardeh, H. 2010. Hydraulic evaluation of Neyrpic-Modules at water distribution network of Garmsar plain. World Appl. Sci. J. 10(11): 1363-1367.

Justin, J., Courtney, N. and Taleghani-Daftari, F. 1972. Manual for operation and maintenance of Droodzan canal system. Philadelphia. USA.

Kazemimohsenabadi, S., Amiri, A. and Seyahi, M. K. 2007. Performance analysis of water management and drainage structures and provide new relations to the valves in the Qazvin network. Proceeding of the Second National Conference on Irrigation and Drainage Networks Management. Jan. 27-29. Shahid Chamran University. College of Water Sciences and Engineering. Ahwaz. Iran. (in Farsi)

Kraatz, D. B. and Mahajan, V. I. K. 1975. Small hydraulic structures. Irrigation and Drainage Paper No. 26-2. F. A. O. Rome.

Merrey, D. J. 1996. Institutional Design principles for accountability on large irrigation systems.. Research Report. International Irrigation Management Institute (IIMI). Colombo. Sri Lanka.

Molden, D. J. and Gates, T. K. 1990. Performance measures for evaluation of irrigation-waterdelivery systems. J. Irrig. Drain. Eng. 116(6): 804-823.

Monem, M. J., Ghaheri, A., Badzahr, H., Gharavi, T., Borhan, A., Zolfaghari, A., Sabeti, A. and Ehsani, M. 2000. Performance evaluation of Ghazvin irrigation network, using PAIS model. Proceeding of the 10th seminar of Iranian National Commitee on Irrigation and Drainage. Tehran. Iran. (in Farsi)

Razavi-Nabavi, M. 1994. The empirical coefficients in Neyrpic module. M. Sc. Thesis in Irrigation and Drainage. Terbiat Modares University. Tehran. Iran. (in Farsi)

Renault, D., Hakeem Khan, A., Hemakumara, M. H. and Asghar-Memon, M. 2001. Assessing sensitivity factors of irrigation delivery structures. J. Irrig. Drain. Eng. 127(6): 346-354.

Rodrı´guez-Dı´az, J. A., Camacho-Poyato, E., Lo´pez-Luque, R. and Pe´rez-Urrestarazu, L. 2008. Benchmarking and multivariate data analysis techniques for improving the efficiency of irrigation districts: An application in Spain. Agric. Sys. 96, 250-259.

Salemi, H. R. and Javan, M. 1995. Evaluation of hydraulic performance and operation of flow control structures in Doroodzan and Zayandeh rud irrigation network. Research Report. Agricultural Research and Education Organization. Tehran. Iran. (in Farsi)

Shantia, H. 1990. Neyrpic Module, Design and Performance. Khagehenasir-e-Tussi University. Tehran. Iran. (in Farsi)

 

ارزیابی عملکرد هیدرولیکی ساختمان‌های آبگیر...

 
Tabaee, K. and Montazar, A. 2013. Actual performance evaluation of Varamin irrigation network. Proceeding of the First Seminar of Iranian National Water and Wastewater Engineering. Kerman. (in Farsi)

Unal, H. B. Asik, S., Avci, M., Yasar, S. and Akkuzu, E. 2004. Performance of water delivery system at tertiary canal level: a case study of the Menemen Left Bank irrigation system, Gediz basin, Turkey. Agric. Water Manage. 65, 155-171.

Zahmatkesh, M. and Montazar, A. A. 2011. Performance assessment of some irrigation networks in the world using benchmarking and data mining techniques. J. Water Soil. 25, 1042-1057.