ارزیابی و تعیین بازده ماشین‌های بوجاری بذر گندم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مکانیزاسیون کشاورزی

2 استادیار گروه مکانیزاسیون کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول

3 دانشیار موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی کرج

چکیده

پس از برداشت گندم، بوجاری این محصول از ناخالصی‌ها برای تهیۀ بذر، انبارکردن محصول، فرآوری و مصرف آن از ضروریات است.  برای انتخاب نوع ماشین بوجاری که بیشترین ناخالصی‌ها را از نمونه‌های ارقام گندم پاک کند و دارای بازدهی بیشتر باشد، سه نوع ماشین بوجاری مختلف مورد آزمایش قرار گرفت تا عملکرد آن­ها روی ارقام گندم شمال خوزستان بررسی شود.  این سه ماشین عبارت‌اند از: 1- ماشین بوجاری آرماشین (AR machine) مدل5000 A.R.S، ساخت ایران؛ 2- ماشین بوجاری کیمبریا (Cimbria)، ساخت دانمارک؛ و 3- ماشین بوجاری گلدسات (Goldsaat)، مدل100  G.Sساخت آلمان.  فرآیند بوجاری کردن در قالب آزمایش فاکتوریل با طرح پایۀ کاملاً تصادفی با چهار فاکتور: نوع ماشین (سه نوع)، میزان تغذیه (در دو سطح 70 و 95 درصد ظرفیت اسمی ماشین)، میزان باد (در سه سطح شرایط کاری تنظیم شده، کمتر و بیشتر از آن) و سه رقم بذر گندم (چمران، ویریناک و بهرنگ) با سه تکرار اجرا و پس از تجزیه و تحلیل داده‌ها، میانگین‌ها با استفاده از آزمون
چند دامنه‌ای دانکن مقایسه شدند.  اثر این عوامل بر بازده کل بوجاری بررسی شد.  برای انتخاب الک مناسب، الک مبنا تعریف و بر همین اساس اندازه مناسب برای الک بالایی و پایینی با توجه به رقم گندم انتخاب و روی هر ماشین نصب شد.  تحلیل نتایج آماری داده‌ها نشان داد هر چهار فاکتور اثر معنی‌داری بر بازده کل بوجاری دارند و مشخص شد که ماشین کیمبریا با بازده کل بوجاری 72/86 درصد دارای بیشترین بازده و ماشین‌های بوجاری گلدسات و آرماشین به ترتیب با 59/81 و 64/80 درصد بعد از آن قرار دارند.  همچنین، جدا کردن ناخالصی‌ها از رقم بهرنگ با بازده بوجاری 31/84 درصد بهتر از ارقام چمران و ویریناک انجام گرفت.  ضمناً مشخص شد که کاهش میزان تغذیه و همچنین افزایش میزان باد، باعث افزایش بازده کل بوجاری‌ می‌شود. 
 

Eghbali, A. 2003. The study of wheat impurities post harvesting in the cleaning machines. M. Sc. Thesis.Department of Agricultural Mechanization. Science and Research Branch. Islamic Azad University. Tehran. Iran. (in Farsi)

Jelanchi, K., Shivaie, A., Khalaj, M. and Kashi, S. M. 1998. Cleaning machine model petkus 200. Research Report. Agricultural Machinery Test Center. Iran. (in Farsi)

Kashi, M., Rasakh, M., Afkari, A., Kianmehr, M. and Gazor, H. 2010. Investigation gravity table of wheat seed. Proceedings of the 6th National Symposium on Mechanization and Agricultural Machinery.
Sep. 15-16. Karaj. Iran. (in Farsi)

Khoshtaghaza, M. H. and Mehdizadeh, R. 2006. Aerodynamic properties of wheat kernel and straw materials. Proceedings of the 2nd National Symposium on Mechanization and Agricultural Machinery. Karaj. Iran. (in Farsi)

Raymond, G. 1980. Vegetable Seed Technology: A Technical Guide of Vegetable Seed Production, Processing, Storage and Quality Control. F. A. O.

Safarzadeh, D. 1998. Design and manufacturing method cleaning machine for club seed. M. Sc. Thesis. Department of Agricultural Machinary. University of Tehran. Tehran. Iran. (in Farsi)

Sarmadnia, D. 1997. Seed Technology. Jihad-Daneshgahi Pub. Mashhad. Iran. (in Farsi)

Wang, Y. J., Chung, D. S., Spillman, C., Eckhoff, S. R., Rhee, C. and Converse. H. 1994. Evaluation of   laboratory grain cleaning and separating equipment-partI. Trans. ASABE. 37(2): 507-513.

Yazdisamadi, B., Rezai, A. and Valizadeh, M. 1998. Probability and Statistics. Tehran University Pub. Tehran. Iran. (in Farsi)