بررسی تأثیر روش‌های پوست‌گیری و ژنوتیپ بر شاخص‌های شیمیایی و ارگانولپتیکی گردو و تغییر میزان آفلاتوکسین آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمان

2 هیات علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمان

3 عضو هیات علمی بخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر و نهال، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمان

چکیده

پوست‌گیری یکی از مهمترین مراحل فراوری گردوست و تأثیر قابل توجهی بر خصوصیات کیفی، شیمیایی و میکروبی گردو دارد و بهینه­سازی آن باعث بهبود کیفیت محصول نهایی می‌شود.  هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر ژنوتیپ و روش پوست‌گیری بر این خصوصیات است.  بدین منظور آزمایشی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در آزمایشگاه صنایع غذایی مرکز تحقیقات کشاورزی کرمان اجرا شد.  در این آزمایش، خواص شیمیایی (فساد چربی و درصد رطوبت)، خواص حسی (رنگ، طعم، مزه و قابلیت پذیرش کلی)، و میزان آفلاتوکسین هفت زئوتیپ  گردو (20، 21، 77، 88، 95، 211، و 264) و مغز آن در دو روش پوست‌گیری (صنعتی و سنتی) بررسی شد.  داده‌های آزمایش در قالب طرح مذکور مورد تجزیه آماری واقع شده و بر اساس آزمون دانکن در سطح احتمال 5 درصد مقایسه شدند.  نتایج این بررسی نشان می‌دهد که کمترین فساد چربی در نمونه‌های گردو مربوط به ژنوتیپ‌های 95 و 264 و در نمونه‌های مغز مربوط به ژنوتیپ 264 است.  درصد رطوبت تمامی نمونه‌ها در محدوده مجاز شناخته شد و در هر دو روش پوست‌گیری ژنوتیپ 21 (در هر دو نمونه) کمترین فساد چربی را داشته است.  آفلاتوکسین در ژنوتیپ‌های 77، 88 و 264 دارای پوست سخت دیده نشد.  در نمونه‌های گردو ژنوتیپ‌های 21 و 88 و در نمونه‌های مغز آن ژنوتیپ‌های 264، 21، و 88 از نظر طعم، مزه، و رنگ نسبت به بقیه برتر بودند.  روش پوست‌گیری در نمونه‌های گردو و مغز آن تأثیر معنی‌داری بر خواص حسی (طعم، مزه ، و رنگ) ندارد.  اثر متقابل تیمارهای آزمایشی نشان می‌دهد که در نمونه‌های گردو و مغز، پوست‌گیری صنعتی به همراه ژنوتیپ 21 از سایر تیمارها بهتر است.  به نظر می‌رسد از نظر خواص شیمیایی و خواص حسی، ژنوتیپ 21 جهت توصیه برای کشت مناسب است و نیز به دلیل آن­که در روش پوست‌گیری صنعتی آفلاتوکسین مشاهده نشد، این روش می‌تواند برای فرآوری آن مناسب باشد.

Anon. 2003. Food Products – Determination of aflatoxin B1 and total Aflatoxins using HPLC and immunoaffinity column. Institute of Standards and Industrials Research of Iran. (in Farsi)

Anon. 2010. Results of a Study of Horticultural Products. Ministry of Jihad-e-Agriculture. (in Farsi)

Bayindirli, L., Tuncer, E. and Ozturk S. B. 2002. Mathematical analysis of lye peeling of walnuts. GIDA.
27(4): 241-245.

Cheraghali, A. M., Yazdanpanah, H., Doraki, N., Abouhossain, G., Hassibi, M., Ali Abadi, S., Aliakbarpoor, M., Amirahmadi, M., Askarian, A., Fallah, N., Hashemi, T., Jalali, M., Kalantari, N.,
Khodadadi, E., Maddah, B., Mohit, R., Mohseny, M., Phaghihy, Z., Rahmani, A., Setoodeh, L., Soleimany, E. and Zamanian, F. 2007. Incidence of aflatoxins in Iran pistachio nuts. Food Chem. Toxicol. 45(5): 812-816.

Colaric,  M., Stampar, F., Hudina, M. and Solar, A. 2006. Sensory evaluation of different walnut cultivars (Jungians  regal: L.). Acta Agric. Slovenica. 87(2): 403-413

Doster, M.A. and Michailides, T. J. 1995. The development of early split pistachio nuts and the contamination by molds. Aflatoxins and insects. First International Symposium on Pistachio Nut. Sep. 20-24. 1994. Adana. Turkey. Acta Hort. 419, 359-364.

Fennema, O. R. 1985. Chemical Changes in Food During Processing. An overview. In: Richardsond, T. & Fineley, J. W. (Eds.) Chemical Changes in Food During Processing. AVI Publishing Company Inc.
Westport. CT. 1-16.

Fooladi, M. and Tajabadipoor, A. 2005. Identification aflatoxine contaminated pistachios based on physical properties. Proceeding of the 4th Horticultural Sciences Congress. Aug. 15-18. Mashhad. Iran.
501-507. (in Farsi)

Ghasemi, M., Arzani, K., Hassani, D. and Ghasemi, Sh. 2010. Fatty acids composition of some selected walnut (Juglans regia L.) genotypes in Markazi province. Iranian J.  Food Sci. Technol. 7(1): 31-37.
(in Farsi)

Hamedi, M. 2009. Food Chemistry. University Publishing Center. Tehran. (in Farsi)

Hasani, D.  and Mozaffari, M. 2009. Collection and evaluation of Iranian superior walnut genotypes. Research Report. No. 553. Seed and Plant Improvement Institute. (in Farsi)

Hashemi Tonkaboni, E. 1985. Testing of oils and fats. University Publishing Center. Tehran. (in Farsi)

Jensen, P.N., Sorensen, G., Engelsen, S.B. and Bertelsen, G. 2001. Evaluation of quality changes in walnut kernels (Juglans regia L.) by Vis/NIR Spectroscopy. J. Agric. Food chem. 49(12): 5790-5796.

Kader, A. A. 1985. Postharvest Handling Systems: Tree  Nuts. Coop Ext. Univ. of California. 170-174.

Karol, M. 1985. Control of lipid oxidation in Dried Foods.  In: McCarthy, D. (Ed.) Concentration and Drying  of  Foods.  Elsevier Applied Science Pub. N. Y. 37-51

Kashaninejad, M., Mortazavi, S. A., Seife Kordi, A. and Maghsoodloue, Y. 2005. Effect of drying variables on qualitive properties of pistachio nut. Iranian J. Agric. Sci. 36(5): 1075-1085. (in Farsi)

Koyuncu M. A., Keypunch, F. and Baker, N. 2003. Selected  drying conditions and storage period and quality of walnut Selections.  J. Food Process. Pres. 27(2): 87-99.

Ozkan, G., Koyuncu, M. A. 2005. Physical and chemical composition of some walnut (Juglans regia L.) genotypes grown in Turkey. Grasas y Aceites. 56(2): 141-146.

Piccirillo, P., Fasano, P., Mita, G., De Paoliis, A. and Santino, A. 2005. Exploring the role of lipoxygenases on walnut quality and shelf life. Acta Hortic. 705, 543-546.

Piggott, J. R.1987. Statistical Procedures in Food  Research. Kluge Academic Pub.

Roussalimov, Zh. S. 1993. Postharvest of walnut and almond. Acta Horticulturae. 311, 273-280.

Salajaghe, F. and  Mozaffari, M. 2005. Evaluation of walnut halling and storing methods and determination of  aflatoxine content in walnut. Research Report. No. 64. Kerman Agricultural and Natural Recource Research Center. (in Farsi)

Vahdati, K. 2006. Establishment of Walnut Nursury. Khaniran Press. (in Farsi)

Veeraju, P., Hemavathy, J. and Prabhakar, J. V. 1978. Influence of water activity on pellicle chaffing, colour and breakage of walnut (Juglans regia) kernels. J. Food Process. Pres. 2(1): 21-31.

Warmund, M. R., Elmore, J., Drake, M. A. and Yates, M. D. 2009. Descriptive analysis of kernels of selected black and Persian walnut caltivars. J. Sci. Food Agric. 89(1): 117-121.