تعیین میزان شکست سه رقم برنج در سیستم های تبدیل سایشی و مالشی در رطوبت های مختلف

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

2 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

3 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس

4 عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند

چکیده

یکی از روش­­­­­­­های نیل به خودکفایی در تولید محصولات کشاورزی نظیر برنج، کاهش ضایعات آنهاست. عوامل زیادی در ایجاد ضایعات کمی و کیفی برنج نقش دارند که از آن جمله می­توان روش تبدیل شلتوک به برنج سفید و میزان رطوبت زمان تبدیل را نام برد.  هدف از این تحقیق، مقایسة عملکرد سفیدکن­های سایشی و تیغه­ای (مالشی) از نظر درصد شکستگی و درجة سفیدشدگی ارقام مختلف برنج بود.  همچنین رطوبت مناسب تبدیل این ارقام در هر یک از سیستم­های یاد شده به دست آمد.  به این منظور آزمایشی فاکتوریل بر پایة بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد که در آن از سه رقم شلتوک سرخه، سازندگی و طارم در چهار سطح رطوبت 8 ،10، 12 و 14درصد (بر پایه تر)، خشک و در دو سیستم تیغه­ای و سایشی مدرن به برنج سفید تبدیل شد.  در هر تیمار، درصد شکستگی برنج و درجۀ سفید شدگی و نیز ظرفیت کاری و میزان توان مصرفی هر سیستم اندازه­گیری شد.  نتایج نشان داد اثر ساده رقم، نوع سفیدکن، و رطوبت تبدیل همچنین و اثر متقابل آنها در سطح آماری یک درصد بر درصد شکستگی و درجۀ سفید شدگی معنی­دار است.  بر این اساس، رقم سرخه کمترین و طارم بیشترین میزان شکستگی برنج را دارا بود.  همچنین میانگین شکستگی و سفیدشدگی در سفیدکن سایشی به صورت معنی­دار کمتر از نوع تیغه­ای بود.  رطوبت 14 درصد بیشترین شکستگی و کمترین سفید شدگی برنج را داشت.  بررسی اثر متقابل رقم و رطوبت در دو سیستم سایشی و تیغه­ای بر میزان شکستگی و سفیدشدگی برنج نشان داد که مناسب­ترین رطوبت تبدیل در سیستم سایشی برای ارقام سرخه، سازندگی و طارم به ترتیب 10، 12 و 10 درصد و در سیستم تیغه­ای به ترتیب 10، 12 و 12درصد و ظرفیت کاری و میزان توان مصرفی در سیستم سایشی به ترتیب 7/1 و 43/3 برابر سیستم تیغه­ای است.

Cooper,N. T. W. and Sibenmorgen, T. G. 2005. Correcting Head Rice Yield for Surface Lipid Content (Degree of Milling) Variation. B. R. Wells Rice Research Studies. AAES Research Series.

Payman, M. 1999. Paddy milling machinery and systems in the world and Iran. Jihad-e-Sazandehghi Ministry. Jihad-e-Sazandehghi of Gilan Province. Rural Industry Management. (in Farsi)

Heidariesoltanabadi, M. 2005. Optimization of Engelberg rice polisher system by using screw conveyors. Final Report of Research Experiment. Agricultural Engineering Research Institute. Report  No: 84/408. (in Farsi)

Heidariesoltanabadi, M. and Hemmat, A. 2007. Effect of blade distance and output rate on Rice quality in a modified blade-type milling machine. J. Sci. Technol. Agric. Natural Res. 11(1): 135-145. (in Farsi)

Hedayatipoor, A. Bahrami, M. and Safari, M. 2005. The effect of paddy moisture on rice breakage in abrasive and frictional whitener. The 2nd National Symposium on Losses of Agricultural Products. Tarbiat Modares University. P:490-501. (in Farsi)

Hedayatipoor, A. Tabatabaifar, A. Rshidi, H. and Arefi, H. 2005. The effect of drier temperature and paddy moisture on head rice yield of high product rice cultivars in Mazandaran province. The 2nd National Symposium on Losses of Agricultural Products. Tarbiat Modares University. P:451-457. (in Farsi)

Hoseinian, S. H. 2007. Investigation of relationships among quality parameters in processing of Esfahan rice cultivar and its physical and mechanical properties. M.Sc. Thesis. Mechanic of Farm Machinery. Isfahan University  of Technology.

Lu, R. and Siebenmorgen, T. J. 1995. Correlation of head rice yield to selected physical and mechanical properties. Trans. ASAE. 38(3): 889-894

Koshzamir, A. 1993. Determination of proper temperature and moisture for paddy drying in rice processing. Annual Research Report. Rice Research Institute.

Rafiee, Sh. and Tabatabaeefar, A. 2005. The effect of whitener on rice losses. The 2nd National Symposium on Losses of Agricultural Products. Tarbiat Modares University. P: 475-482. (in Farsi)

Shaaker, M. 2002. The effect of speed and outlet rate of abrasive whitener on rice losses and breakage in two Fars province rice varieties. Final Report of Research Experiment. Agricultural Engineering Research Institute. Report  No: 83/1461. (in Farsi)

Shaaker, M. and Alizadeh, M. R. 2001. The effect of paddy moisture on rice breakage and total rice recovery. Annual Research Report. Agricultural Engineering Research Department. Fars Province.

Yan, T. Y., Hong, J. H., and Chung, J. H. 2005. An improved method for the prediction of white embryo in a vertical mill. Biosys. Eng. 49, 303-309.