اثر اسانس‌ و عصاره‌های گزنه و نعنا فلفلی در جلوگیری از رشد قارچ آسپرژیلوس فلاووس و تولید آفلاتوکسین B1

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری گروه علوم دامی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

3 استادیار گروه گیاه پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه جیرفت

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم دامی دانشگاه تربیت مدرس

5 استادیار گروه کشاورزی پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

            استفادهاز اسانس وعصاره­هایگیاهان داروییبه دلیلداشتنخواصدارویی،ضدقارچی،ضد باکتریاییوآنتی­اکسیدانی
در صنایع دارویی، غذایی و خوراک دامروبهپیشرفتاست.  به منظور ارزیابی اثر دو گیاه دارویی گزنه و نعنا فلفلی در جلوگیری از رشد میسلیومی و کاهش آفلاتوکسین قارچ Aspergillus flavus این پژوهش اجرا شد.  تأثیر اسانس با
غلظت­های 5/62، 125، 250، 500 و 1000 میلی­گرم در لیتر و عصاره­های آبی، اتانولی و اتانولی70 درصد (با غلظت 500، 1000،2000، 4000 و  6000 میلی­گرم در لیتر ­ (بر کاهش رشد قارچ A. flavusو آفلاتوکسین بهروش اختلاط با محیط کشت مایع بررسی شد.  میزان آفلاتوکسین با استفاده از کروماتوگرافی لایه نازک با کارایی بالا ارزیابی شد.  به کارگیری اسانس نعنا و گزنه در غلظت 1000میلی­گرم در لیتر به ترتیب 40/79 و30/53 درصد کاهش در وزن خشک قارچ و 25/88 و 3/57  درصد کاهش در میزان آفلاتوکسین تولیدی را به دنبال داشت.  عصاره­های گیاه نعنا فلفلی در  کاهش رشد میسلیومی قارچ و آفلاتوکسینکارآمدتر از عصاره­های گزنه بودند و بیشترین کاهش وزن خشک قارچ (25/95 درصد) و آفلاتوکسین تولیدی (58/89 درصد) در غلظت 6000 میلی­گرم در لیتر عصارة اتانولی نعنا فلفلی دیده شد.  از سوی دیگر مشخص شد که اسانس و عصاره­های اتانولی و اتانولی 70 درصد  هر دو گیاه، قادر به تجزیة قابل توجه آفلاتوکسین B1 محیط نیستند در حالی­که عصاره­های آبی گزنه و نعنا فلفلی در غلظت 4000 میلی­گرم در لیتر به ترتیب 15/87 و  1/56 درصد آفلاتوکسین B1 را کاهش دادند.  بنابرایناسانس و عصاره­های نعنا فلفلی در مقایسه با اسانس و عصاره­های گزنه در کاهش رشد میسلیومی قارچ و آفلاتوکسین تولیدی کارآمدتر هستند.  در این تحقیق عصارة آبی گزنه فعالیت تجزیه­کنندگی قوی آفلاتوکسین B1 را نشان داد که می­تواند کاندیدایی امیدبخش برای کاهش آفلاتوکسین معرفی شود.

کلیدواژه‌ها


Alibakhshi, Z. 2009. Study on effect of hyphal anastomosis on transferring of genetic materials between aflatoxigenic and non–aflatoxigenic isolates of the fungus Aspergillus flavus Link, isolated from Pistachio and their analysis by molecular marker rep-PCR. M. Sc. Thesis. University of Tehran. Karaj. Iran (in Farsi).

Atanda, O. O., Akpan, I. and Oluwafemi, F. 2007. The potential of some spice essential oils in the control of A. parasiticus CFR 223 and aflatoxin production. Food Control. 18, 60-607.

Basilico, M. Z. and Basilico, J. C. 1999.  Inhibitory effects of some spice essential oils on Aspergillus ochraceus NRRL 317 growth and Ochratoxin A production. Lett. Appl. Microbiol. 29, 238- 241.

Bluma, R. V., Amaiden, M. R. and Etcheverry, M. 2008. Screening of Argentine plant extracts: Impact on growth parameters and aflatoxin B1 accumulation by Aspergillus section Flavi. Int. Food Microbiol. 122, 114-125.

Bullerman, L. B., Lieu, Y. and Sieier, S. A. 1977. Inhibition of growth and aflatoxin production by Cinnamon and Clove oils, Cinnamic aldehyde and eugenol. J. Food Sci. 46, 1107-1109.

Carson, C. F., Mee, B. J. and Riley, T. V. 2002. Mechanism of action of Melaleuca alternifolia (tea tree) oil on Staphylococcus aureus determined by time-kill, lysis, leakage, and salt tolerance assays and electron microscopy. Antimicrob. Agents Chemother. 46(6):1914-1920.

Costa, C. L., Geraldo, M. R. F., Arrotéia, C. C. and Kemmelmeie, C. 2010. In vitro activity of neem oil [Azadirachta indica A. Juss (Meliaceae)] on Aspergillus flavus growth, sporulation, viability of spores, morphology and Aflatoxins B1and B2 production. Adv. Biosci. Biotechnol. 1, 292-299.

 

مجله تحقیقات مهندسی کشاورزی/جلد 16/ شماره 3/سال 1394/ص 78-67

Cotty, P. J. and Bhatnagar, D. 1994. Variability among atoxigenic Aspergillus flavus strains in ability to prevent aflatoxin contamination and production of aflatoxin biosynthetic pathway enzymes. Appl. Environ. Microbiol. 60, 2248-2251.

Cowan, M. M. 1999. Plant products as antimicrobial agents. Clinical Microbiol. Rev. 12, 564- 582.

De Billerbeck, V. G., Roques, C. G., Bessière, J. M., Fonvieille, J. L. and Dargent, R. 2001. Effects of ymbopogon nardus L.) W. Watson essential oil on the growth and morphogenesis of (Aspergillus niger. Canadian J. Microbiol. 47(1): 9-17.

Deabes, M. M., El-Soud, N. H. A. and El-Kassem, L. T. A. 2011. In Vitro Inhibition of growth and aflatoxin B1 production of Aspergillus Flavus strain (ATCC 16872) by various medicinal plant essential oils. Macedonian J. Med. Sci. 4, 345-350.

Jayashree, T. and  Subramanyam, C. 1999. Antiaflatoxigenic activity of eugenol is due to inhibition of lipid peroxidation. Lett. Appl. Microbiol. 28, 179-183.

Knobloch, K., Pauli, P., Iberl, B., Weigand, H. and Weiss, N. 1989. Antibacterial and antifungal properties of essential oil components. J. Essen. Oil Res. 1, 119-128.

Krishnamurthy, Y. L. and Shashikala, J. 2006. Inhibition of aflatoxin B1 production of Aspergillus flavus isolated from soybean seeds by certain natural plants products. Lett. Appl. Microbiol. 43, 469-474.

Marija, M. Š. and Nevena, T. N. 2009. Antimicrobial effects of spices and herbs essential oils. Acta Periodica Technol. 40, 195-209.

Masood, A. and Ranjan, K. S. 1991. The effect of aqueous plant extracts on growth and aflatoxin production by Aspergillus flavus. Lett. Appl. Microbiol. 13(1): 32-34.

Nogueira, J. H., Gonçalez, E., Galleti, S. R., Facanali, R., Marques, M. O. and Felício, J. D. 2010. Ageratum conyzoides essential oil as aflatoxin suppressor of Aspergillus flavus. Int. J. Food Microbiol. 137(1): 55-60.

Omidbeygi, M., Barzegar, M., Hamidi, Z. and Naghdibadi, H. 2007. Antifungal activity of thyme, summer savory and clove essential oils against Aspergillus flavus in liquid medium and tomato paste. Food Control. 18, 1518-1523.

Park, D. L. 1993. Controlling aflatoxin in food and feeds. Food Technol. 47, 92-96.

Phillips, T. D., Clement, B. A. and Douglas, L. P. 1994. Approaches to reduction of aflatoxins in foods and feeds. 383-406. In:  Eaton , D. L. and Groopman, J. D., (Eds.) The Toxicology of Aflatoxins: Human Health, Veterinary and Agricultural Significance. Academic Press, San Diego, California, United States, 527p.

Ramezani, M., Hosseinzadeh, H. and Samizadeh, S. 2004. Antinociceptive effect on Zataria multiflora Bioss fractions in mice. J. Ethnopharmacol. 91, 167-170.

Rasooli, I. and Abyaneh, M. R. 2004. Inhibitory effects of Thyme oils on growth and aflatoxin production by Aspergillus parasiticus. Food Control. 15, 479-483.

Rasooli, I., Rezaei, M. B. and Allameh, A. 2006. Growth inhibition and morphological alterations of  Aspergillus niger by essential oils from Thymus eriocalyx and Thymus x-porlock. Food Control.
17, 359-364.

Razzaghi-Abyaneh, M., Shams-Ghahfarokhi, M., Yashinari, T., Rezaee, M. B., Jaimand, K. and Nagasawa, H. 2008. Inhibitory effects of (Satureja hortensis L.) essential oil on growth and aflatoxin production by Aspergillus parasiticus. Int. J. Food Microbiol. 123, 228-233.

Reddy, K. R. N., Reddy, C. S. and Muralidharan, K. 2009. Potential of botanicals and biocontrol agents on growth and aflatoxin production by Aspergillus flavus infecting rice grains. Food Control. 20, 173-178.

Sa´nchez, E., Heredia, N. and Garcıa, S. 2005. Inhibition of growth and mycotoxin production of Aspergillus flavus and Aspergillus parasiticus by extracts of Agave species. Int. J. Food Microbiol. 98, 271-279.

Singh, P., Shukla, R., Kumar, A., Prakash, B., Singh, S. and Dubey, N. K. 2010. Effect of Citrus reticulata and Cymbopogon citratus essential oils on Aspergillus flavus growth and aflatoxin production on Asparagus racemosus. Mycopathologia. 170, 195-202.

Skandamis, P., Koutsoumanis, K., Fasseas, K. and Nychas, G. J. E. 2001. Inhibition of oregano essential oil and EDTA on Escherichia coli O157: H7. Italian J. Food Sci. 13, 65-75.

Soliman, K. M. and Badeaa, R. I. 2002. Effect of oil extracted from some medicinal plants on different mycotoxigenic fungi. Food Chem. Toxicol. 40(11):1669-1675.

Sufferdini, J. B., Sader, H. S., Goncalves, A. G., Reis, A. O., Gales, A. C., Varella, A. D. and Younes, R. N. 2004. Screening of antimicrobial extracts from plants native to the Brazilian Amazon rainforest and Atlantic forest. Brazilian J. Med. Res. 37, 379-384.

Sweeny, M. Y. and Dobson, A. D. W. 1998. Mycotoxin production by Aspergillus Fusarium and Penicillium species. J. Food Microbiol. 43, 141-158.

Teniola, O. D., Addo, P. A., Brost, I. M., Färber, P., Jany, K. D., Alberts, J. F., van Zyl, W. H., Steyn, P. S. and Holzapfel, W. H. 2005. Degradation of aflatoxin B1 by cell-free extracts of Rhodococcus erythropolis and Mycobacterium fluoranthenivorans sp. nov. DSM44556T. Int. J. Food Microbiol. 105, 111-117.

Thanaboripat, D., Suvathi, Y., Srilohas, P., Spripakdee, S., Patthanwanitchai, O. and Chareonsettasilp, S. 2007. Inhibitory effect of essential oils on the growth of Aspergillus flavus. King Mongkut's Institute of Technology Ladkrabang Sci. J. 6(1): 18-24.

Zambonelli, A., DAurelio, A. Z., Bianchi, A. and Albasini, A. 1996. Effects of essential oils on phytopathogenic fungi. J. Phytopathol. 144, 491-494.