بهداشت مواد غذایی
کیانوش برزگر محمدی؛ علی خنجری؛ افشین آخوندزاده بستی؛ سید احمد مدنی؛ سمیرا فیاض فر
چکیده
با توجه به افزایش هزینه های تهیهٔ غذا، تمایل دانشجویان به تهیه غذاهای با قیمت مناسب و اقتصادی افزایش یافته است. افزایش تقاضای دانشجویان به استفاده از غذای رستورانهای دانشجویی اهمیت نظارت و پایش وضعیت بهداشتی این رستورانها را افزایش می دهد. در این مطالعه، نمونه ها شامل غذاهای پخته شده، سطوح تماسی با مواد غذایی و دست کارگران مواد ...
بیشتر
با توجه به افزایش هزینه های تهیهٔ غذا، تمایل دانشجویان به تهیه غذاهای با قیمت مناسب و اقتصادی افزایش یافته است. افزایش تقاضای دانشجویان به استفاده از غذای رستورانهای دانشجویی اهمیت نظارت و پایش وضعیت بهداشتی این رستورانها را افزایش می دهد. در این مطالعه، نمونه ها شامل غذاهای پخته شده، سطوح تماسی با مواد غذایی و دست کارگران مواد غذایی از ده رستوران دانشگاهی مختلف شهر تهران است که با نام های Aتا J نامگذاری شدهاند. برای اجرای آزمایشهای میکروبی (شمارش کلی باکتری های هوازی، شمارش استافیلوکوکوس اورئوس، شمارش باکتری ها خانوادهٔ انتروباکتریاسه و شمارش کپک و مخمر) اخذ گردیدند. در زمان نمونه برداری، چک لیست بازرسی بهداشتی نیز در خصوص هر رستوران تکمیل گردید.نتایج این مطالعه نشان داد که شمارش کلی باکتری های هوازی غذا های عرضه شده بین Log CFU/g 5.77 -2.77 است و در یکی از رستورانها این عدد بیشتر از حد مجاز میکروبی (Log CFU/g 5) بود، شمارش کلی باکتریهای هوازی سطوح در تماس با مواد غذایی Log CFU/cm2 6.07 -2.46 تعیین شد و در 4 رستوران (44 درصد) مورد ارزیابی این شمارش بیشتر از حد قابل قبول از نظر میکروبی (5 Log CFU/cm2) بود. شمارش استافیلوکوکوس اورئوس غذاها بین Log CFU/g 1- 3.78بود که این شمارش در غذاهای نمونه برداری شده در تمامی رستورانها (%100) با شمارش استافیلوکوکوس اورئوس دست کارگران (Log CFU/cm2 75.69-2.5) همخوانی داشت. نتایج شمارش کپک و مخمر غذاهای ارائه شده نیز Log CFU/g 2.95-2 بود. این یافتهها لزوم ارتقای فوری استانداردهای بهداشتی را در غذاخوریهای دانشگاهی آشکار میسازد. پیادهسازی برنامههای بهداشتی دقیق، پایبندی به اصول روشهای خوب تولید (GMP) و استقرار سیستم تحلیل خطر و نقاط کنترل بحرانی (HACCP) گامهای اساسی برای تضمین سلامت غذا و ایمنی دانشجویان محسوب میشوند.
بهداشت مواد غذایی
مریم جلیلی مقدم؛ جاماسب نوزری؛ مسعود لطیفیان؛ سید پژمان شیرمردی؛ سید محمدعلی ابراهیم زاده موسوی
چکیده
باتوجه به ضرورت جایگزینی متیل بروماید، تأثیر دُزهای مختلف پرتوگاما و پرتو بتا در کنترل شپشۀ داندانهدار و شبپرۀ مدیترانه ای و خواص بیوشیمیایی میوه در دو رقم خرمای زاهدی و مضافتی بررسی شد. خرمای بستهبندیشده در معرض دُزهای مختلف 0، 250، 500، 750، 1000 و 1250 گری قرار گرفتند. برای پرتودهی از منبع کبالت-60 و پرتو بتا با انرژی پرتو ...
بیشتر
باتوجه به ضرورت جایگزینی متیل بروماید، تأثیر دُزهای مختلف پرتوگاما و پرتو بتا در کنترل شپشۀ داندانهدار و شبپرۀ مدیترانه ای و خواص بیوشیمیایی میوه در دو رقم خرمای زاهدی و مضافتی بررسی شد. خرمای بستهبندیشده در معرض دُزهای مختلف 0، 250، 500، 750، 1000 و 1250 گری قرار گرفتند. برای پرتودهی از منبع کبالت-60 و پرتو بتا با انرژی پرتو 10 مگا الکترون ولت استفاده شد. نتایج بررسیها نشان داد که دُز کشنده 90 درصد پرتو گاما برای حشره کامل شپشۀ دندانهدار روی رقم زاهدی معادل 1132.33 گری و روی رقم مضافتی معادل 1172.76 گری و برای لارو شبپرۀ مدیترانهای روی رقم زاهدی معادل 1055.16 گری و روی رقم مضافتی معادل 1126.06 گری است. همچنین، دُز کشنده 90 درصد پرتو بتا برای حشره کامل شپشۀ دندانهدار روی رقم زاهدی معادل 1160.92 گری و روی رقم مضافتی معادل 1255.97 گری و برای لارو شبپرۀ مدیترانهای روی رقم زاهدی معادل 1177.67 گری و روی رقم مضافتی معادل 1340.16 گری است. در هر دو رقم، شیب افزایش شاخص بریکس با افزایش دُز پرتودهی در تیمارهای پرتودهی گاما بالاتر از بتا بود. مقدار قندهای احیاکننده با افزایش تدریجی سطح دُز تابش تا 1250 گری نسبت به شاهد کاهش یافت. در فاصله دُزهای 500 تا 1000 گری مقاومت نسبت به کاهش مقدار قند مشاهده شد. با افزایش دُز پرتودهی مقدار ترکیبات فنولیک بهتدریج کاهش یافت. قدرت آنتیاکسیدانی آهن آهن با افزایش دُز پرتودهی با شیب ملایمی افزایش نشان داد. تفاوت معنیداری بـین داده های پارامترهای رنگ در شاهد و تیمارهای پرتودهی مشاهده نشد. باتوجهبه نتایج بهدستآمده پرتودهی میوه خرمای ارقام زاهدی و مضافتی با دُزهای 1000 تا 1250 گری ضمن کنترل دو آفت انباری مهم خرما، تأثیر منفی و معنیداری بر خواص بیوشیمیایی و ظاهری میوه این ارقام خرما به جا نگذاشت.
بهداشت مواد غذایی
مریم جلیلی مقدم؛ جاماسب نوزری؛ مسعود لطیفیان؛ سید پژمان شیرمردی؛ سید محمدعلی ابراهیم زاده موسوی
چکیده
این پژوهش برای بررسی اثرات شاخصهای استاندارد انبارداری خرما بر فراوانی آفات انباری در شش استان خرماخیز ایران در سال 1401 انجام شد. برای طراحی مدل شبکه عصبی مصنوعی در این پژوهش، از سه لایه ورودی، خروجی و پنهان استفاده شده است. نتایج نشان داد که شاخصهای چیدمان محصول شامل پالت، ظروف نگهداری، تفکیک ارقام، فاصلهگذاری، قفسهبندی به ...
بیشتر
این پژوهش برای بررسی اثرات شاخصهای استاندارد انبارداری خرما بر فراوانی آفات انباری در شش استان خرماخیز ایران در سال 1401 انجام شد. برای طراحی مدل شبکه عصبی مصنوعی در این پژوهش، از سه لایه ورودی، خروجی و پنهان استفاده شده است. نتایج نشان داد که شاخصهای چیدمان محصول شامل پالت، ظروف نگهداری، تفکیک ارقام، فاصلهگذاری، قفسهبندی به ترتیب دارای بیشترین اثر بر شدت آلودگی O. surinaemensis، E. elutella، E. elutella، E. elutella و E. calidella بودند. شاخصهای ساختمانی شامل کفسازی، دیوارهای داخلی، گذرگاه شیبدار در مبادی ورودی، دسترسی مناسب به فضاهای داخلی، وجود بارانداز به ترتیب بیشترین تأثیر را بر آلودگی D. melanogaster، D. melanogaster، E. kuhniella، O. surinaemensis و E. kuhniella داشتند. شاخصهای تنظیم شرایط محیطی انبار شامل سیستمهای تهویه، دما، رطوبت، بهداشت محیط و کف انبار به ترتیب بیشترین تأثیر را بر آلودگی E. kuhniella، D. melanogaster، D. melanogaster، E. kuhniella و D. melanogaster داشتند. مدل شبکه عصبی شامل 28 سیناپس بین لایههای مختلف بود. دادههای سیستم روشنایی، دسترسی مناسب، فاصلهگذاری و کفسازی به ترتیب به میزان 100، 9/94 ، 1/77و 2/60 درصد در پیشبینی تراکم جمعیت آفات انباری مؤثر بوده و بیشترین اهمیت را بر وقوع آفات انباری داشتند. الگوریتم حاصل از شبکه عصبی اهمیت رعایت استانداردهای انبارداری را در مدیریت آفات انباری خرما مشخص نمود.
فناوریهای پس از برداشت
ابوالفضل گلشن تفتی؛ بهاره محمدی
چکیده
در این پژوهش، از دماهای بالا (50، 60 و 70 درجه سلسیوس به مدت 1 و 2 ساعت در رطوبت نسبی 80-75 درصد) و از دماهای پایین (5- و صفر درجه سلسیوس به مدت 24 و 48 ساعت) برای کنترل آفات انباری در ارقام خرمای قصب و شمسایی استفاده شد. ارقام خرما پس از تیماردهی و بستهبندی، در انبار معمولی و سردخانه برای مدت 6 ماه نگهداری شدند و میزان آلودگی به آفات، آزمونهای ...
بیشتر
در این پژوهش، از دماهای بالا (50، 60 و 70 درجه سلسیوس به مدت 1 و 2 ساعت در رطوبت نسبی 80-75 درصد) و از دماهای پایین (5- و صفر درجه سلسیوس به مدت 24 و 48 ساعت) برای کنترل آفات انباری در ارقام خرمای قصب و شمسایی استفاده شد. ارقام خرما پس از تیماردهی و بستهبندی، در انبار معمولی و سردخانه برای مدت 6 ماه نگهداری شدند و میزان آلودگی به آفات، آزمونهای میکروبی و شیمیایی به فاصله هر دو ماه بررسی شد. شبپره میوهخوار خرما (Ephestia figulliella) و کنه تارتن (Oligonychus afrasiaticus) از آفات مهم ارقام خرمای قصب و شمسایی در منطقه شهداد استان کرمان گزارش شدهاند. دمای 70 درجه سلسیوس برای مدت 2 ساعت بیشترین تأثیر را در کاهش میزان آلودگی به آفات و بار میکروبی در این ارقام خرما نشان داد. میزان آلودگی به آفات و درصد اسیدیته در نمونههای موجود در انبار معمولی با گذشت زمان افزایش یافت درحالیکه نمونههای موجود در سردخانه نهتنها میزان آلودگی و درصد اسیدیته کمتری داشتند بلکه با گذشت زمان، میزان آلودگی به آفت و درصد اسیدیته در آنها بهطور معنیداری کاهش یافت. استفاده از سردخانه در جلوگیری از فعالیت آفات و میکروارگانیسمها در ارقام خرمای قصب و شمسایی مؤثر گزارش شد.
بهداشت مواد غذایی
جلال محمدزاده؛ جواد زنگانه؛ علی رضا قدس ولی
چکیده
تولید جو مقام چهارم را در جهان دارد. مصرف جو با توجه بهخواص مفید و مغذی آن، در اکثر کشورهای دنیا رو به افزایش است. در راستای جایگزینی روشهای نوین و کمخطر برای افزایش عمرانباری غلات (بهجای استفاده از سموم شیمیایی)، در این تحقیق تأثیر گاز ازن با دو متغیر غلظت ازن (25، 50 و 75 پیپیام) در مدت زمان ازندهی (3،1، 5 و 7 روز) در دانه جو (رقم ...
بیشتر
تولید جو مقام چهارم را در جهان دارد. مصرف جو با توجه بهخواص مفید و مغذی آن، در اکثر کشورهای دنیا رو به افزایش است. در راستای جایگزینی روشهای نوین و کمخطر برای افزایش عمرانباری غلات (بهجای استفاده از سموم شیمیایی)، در این تحقیق تأثیر گاز ازن با دو متغیر غلظت ازن (25، 50 و 75 پیپیام) در مدت زمان ازندهی (3،1، 5 و 7 روز) در دانه جو (رقم ریحانه) در مقایسه با نمونه شاهد با تعیین ویژگیهای انبارمانی جو به لحاظ کنترل رشد و گسترش قارچها، حشرات، قدرت جوانهزنی دانه و تغییرات خصوصیات کیفی دانهها بررسی شد. نتایج بررسیها نشان داد، افزایش غلظت ازن و زمان ازندهی سبب افزایش کنترل رشد قارچها، گسترش سم قارچی آفلاتوکسین و آفات انباری میشود. آزمون مقایسه میانگینها نشان داد، این افزایش در غلظتهای بیشتر از 50 پیپیام و زمان 3 روز ازندهی معنیدار نیست (0.05>P). همچنین، استفاده از غلظت 75 پیپیام گاز ازن در زمانهای 1، 3، 5 و 7 روز سبب افزایش شاخص اسیدیته چربی و افزایش شاخص کربوکسیل نشاسته دانه جو، نسبت به نمونه شاهد، شده است. شرایط مختلف ازندهی تا غلظت 50 پیپیام در زمانهای مختلف ازن دهی تأثیر معنیداری بر میزان پروتئین دانه جو ندارد (0.05>P). نتایج ارزیابی قدرت جوانهزنی دانهها نشان داد کاهش قوه نامیه در غلظت 50 تا روز پنجم ازندهی، نسبت به نمونه شاهد، کاهش محسوسی نداشت و ازندهی در شرایط 75 پیپیام و در زمان 7 روز سبب کاهش قوه نامیه تا 31.5 درصد در دانه جو گردید. بر اساس نتایج به دست آمده، استفاده از غلظت 50 پیپیام در طی 3 روز ازندهی برای نگهداری دانه جو را میتوان پیشنهاد کرد.
بهداشت مواد غذایی
الهام آذرپژوه؛ پروین شرایعی؛ هما بهمدی
چکیده
امروزه مصرفکنندگان خواستار غذاهای سالم، طبیعی و تازهای هستند که در هنگام مصرف، حداقل انرژی و زمان برای آمادهسازی آنها لازم باشد. در بین سبزیها، پیاز و فرآوردههای آن به دلیل خواص دارویی رتبه اول مصرف را در بین آلیومهای خوراکی دارند. هدف از این پژوهش تعیین اثر روشهای ضدعفونی، بستهبندی و نگهداری بر ویژگیهای فیزیکوشیمیایی ...
بیشتر
امروزه مصرفکنندگان خواستار غذاهای سالم، طبیعی و تازهای هستند که در هنگام مصرف، حداقل انرژی و زمان برای آمادهسازی آنها لازم باشد. در بین سبزیها، پیاز و فرآوردههای آن به دلیل خواص دارویی رتبه اول مصرف را در بین آلیومهای خوراکی دارند. هدف از این پژوهش تعیین اثر روشهای ضدعفونی، بستهبندی و نگهداری بر ویژگیهای فیزیکوشیمیایی پوره پیاز است. بدین منظور، پوره پیاز با محلولهای مختلف شامل (کلرین+ اسید سیتریک+ اسید آسکوربیک)، (نیسین+اسید سیتریک) (اسید استیک+منتول)، (سدیم اسید سولفات+ اسید آسکوربیک+اسید سیتریک+کلرید کلسیم)، (کلرید کلسیم+ اسید آسکوربیک+ اسید سیتریک+ آب در دمای 80 درجه سلسیوس) و (شاهد، بدون پیش تیمار) ضدعفونی شد. نمونهها پس از آن در بستهبندی پلیاتیلن با دانسیته پایین و با دو روش تحت خلأ و اتمسفر معمولی بستهبندی و به مدت 21 روز در دمای 4 درجه سلسیوس در یخچال نگهداری شدند. هر هفته یکبار مقدار کل مواد جامد انحلال پذیر در آب (بریکس)، افت وزنی کل ترکیبهای فنلی، فعالیت ضد اکسندگی و آزمون میکروبی (بار میکروبی کل، کپک و مخمر) روی نمونهها اندازهگیری شد. تجزیهوتحلیل آماری دادهها با آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی نشان داد که در تمام تیمارها، ویژگیهای شیمیایی در زمان نگهداری کاهش و تعداد کل میکروبهای زنده و تعداد کل کپک و مخمر افزایش مییابند (p<0.05). نتایج بررسیها نشان داد در نمونه پوره پیاز پیشتیمار شده با کلرید کلسیم (0.5 گرم در 100 میلیلیتر) + اسید آسکوربیک (1 گرم در 100 میلیلیتر) + اسید سیتریک (1 گرم در 100 میلیلیتر) در دمای 80 درجه سلسیوس، ویژگیهای شیمیایی، ترکیبات فنلی، و خواص ضد اکسایشی حفظ و کمترین میزان رشد میکروبی در آن دیده شد. ویژگیهای کمی، کیفی و میکروبی در روش بستهبندی تحت خلأ، مناسبتر بود تا در روش بستهبندی تحت اتمسفر معمولی
