مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تحقیقات مهندسی صنایع غذایی 2645-4513 24 1 2025 05 22 Optimizing the operating conditions of temperature and time of whey desalination process using cationic resins by response surface method بهینه سازی شرایط عملیاتی دما و زمان فرآیند نمک زدایی از آب پنیر با استفاده از رزین های کاتیونی به روش سطح پاسخ 1 14 133845 10.22092/fooder.2025.366792.1401 FA امید احمدی دانشگاه کردستان، دانشکده مهندسی، گروه مهندسی شیمی Journal Article 2024 08 19 Reducing salt from whey is very important because it improves the quality and final taste of dairy products while also helping to maintain the health of consumers. Reducing the salt can enhance the reusability of whey and minimize environmental pollution. In the current research, cationic resins were used to decrease the salt concentration in whey. An amount of 50 mL of whey was treated with 50 g of resin according to the experimental design using the response surface methodology, within a heating temperature range of 40 to 60 °C over various process times. The desalination process was conducted for 6 to 24 hours. After optimization, the results indicated that a temperature of 51 °C and duration of 17 hours were the most suitable conditions for whey desalination, with the highest percentage of salt removal achieved at 42%. The results of UV-Vis analysis showed a decrease in color and turbidity of 30% and 26%, respectively. Additionally, DLS measurements for average particle size yielded values of 1700 nm and 1200 nm before and after desalination. The dispersion indices were 0.946 and 0.624, respectively, and no significant difference in zeta potential was observed. <strong>کاهش نمک از آب ­پنیر باعث بهبود کیفیت و طعم نهایی محصولات لبنی می‌شود و به حفظ سلامت مصرف‌کنندگان کمک می‌کند. کاهش نمک همچنین می‌تواند به افزایش قابلیت استفادۀ مجدد از آب­پنیر و کاهش آلودگی محیط‌زیست کمک کند. در تحقیق حاضر از رزین‌های کاتیونی برای کاهش غلظت نمک </strong><strong>آب ­پنیر استفاده گردید. مقدار 50 میلی ­لیتر آب ­پنیر با  50 گرم رزین طبق طراحی آزمایش با روش پاسخ سطح در بازه دمای حرارت­ دهی با آون 40 تا 60  درجه سلسیوس و زمان فرآیند 6 تا 24 ساعت نمک‌زدایی گردید. پس از بهینه ­سازی، نتایج به­ دست آمده نشان داد دمای 51 درجه سلسیوس و مدت زمان 17 ساعت مناسب­ترین حالت برای نمک‌زدایی از آب ­پنیر است که در این حالت بیشترین میزان حذف نمک، 42 درصد، به ­دست آمد. نتایج حاصل از آنالیزهای </strong><strong>UV-Vis</strong><strong> به­ منظور بررسی میزان رنگ و کدورت نشان از کاهش به ترتیب 30 درصد و 26 درصد داشت و </strong><strong>DLS</strong><strong> برای ارزیاب</strong><strong>ی میانگین اندازۀ ذرات دارای مقادیر1700 و 1200 نانومتر قبل و بعد از نمک‌زدایی، شاخص پراکندگی 946/0 و 624/0 و پتانسیل زتا اختلاف معناداری نداشت.</strong> https://fooder.areeo.ac.ir/article_133845_fe9d9efbab679e261aa5e714d167921b.pdf