بررسی امکان کاربرد طیف‌سنجی (420-900 نانومتر) و تکنیک آنالیز مولفه‌های اصلی در تشخیص تقلب آرد نخود‌چی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه اراک

2 استادیار دانشگاه اراک

چکیده

در صنایع قنادی و غذایی‌، آرد نخود‌چی جایگاه شناخته شده‌ای دارد و از جمله موادی است که با انگیزه سودجویی اقتصادی مورد تقلب قرار می‌گیرد. قیمت پایین آرد گندم و ضایعات لپه در مقایسه با آرد نخودچی، باعث شده که این مواد به عنوان تقلب‌های رایج آن مورد استفاده قرارگیرند. مطالبه روش‌های غیرمخرب سنجش کیفیت و روند روز‌افزون توسعه و تولید تجهیزات نوری کاربردی و قابل حمل، زمینه‌ساز این پژوهش بوده است. در تحقیق حاضر کارایی طیف‌سنجی ناحیه طیفی 420-900 نانومتر به همراه تکنیک آنالیز مولفه‌های اصلی (PCA) و روش‌های پیش‌پردازش رایج، در تشخیص وجود آرد گندم یا آرد لپه در آرد نخودچی در اختلاط (وزنی) 5، 10، 20 و 30 درصد بررسی شد. روش فوق درتشخیص آرد لپه در اختلاط 30 درصد و بالطبع پایین‌تر کارآمد نبود اما در تشخیص و تفکیک نمونه‌های دارای آرد گندم در اختلاط‌های 20 و 30 درصد موفق بود و با اعمال پیش‌پردازش‌های توزیع نرمال استاندارد (SNV) یا تصحیح پخش فزاینده (MSC) در نمونه‌های 10 و 5 درصد نیز موفق بود. نتایج نشان داد که امکان تعریف شاخصی بر مبنای داده‌های طیفی برای تشخیص وجود آرد گندم در آرد نخودچی در ناحیه طیفی 480-430 نانومتر وجود دارد. لذا امکان استفاده از روش سریع و غیرمخرب طیف‌سنجی در ناحیه 900-420 نانومتر به‌همراه تکنیک PCA به عنوان جایگزین روش‌های آزمایشگاهی وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات