فناوریهای پس از برداشت
علیرضا قدس ولی
چکیده
گندم به دلیل تامین حدود ۴۷ درصد کالری روزانة خانوارهای ایرانی، مهمترین محصول راهبردی بخش کشاورزی کشور محسوب میشود. به منظور جایگزینی روشهای نوین و کم خطر در انبار کردن دانههای غلات همراه با حفظ کیفیت آن، در این تحقیق اثر غلظت گاز ازن و مدت زمان ازندهی روی برخی ویژگیهای دانه گندم رقم مروارید شامل میزان جوانهزنی، عدد ...
بیشتر
گندم به دلیل تامین حدود ۴۷ درصد کالری روزانة خانوارهای ایرانی، مهمترین محصول راهبردی بخش کشاورزی کشور محسوب میشود. به منظور جایگزینی روشهای نوین و کم خطر در انبار کردن دانههای غلات همراه با حفظ کیفیت آن، در این تحقیق اثر غلظت گاز ازن و مدت زمان ازندهی روی برخی ویژگیهای دانه گندم رقم مروارید شامل میزان جوانهزنی، عدد زلنی، مقدار چربی، اسیدیته و عدد پراکسید روغن، میزان آلودگی قارچی و میزان افلاتوکسین کل پس از طی دورة چهار ماهة نگهداری با استفاده از طرح کاملاً تصادفی در قالب آزمایشهای فاکتوریل 4×4 با چهار سطح غلظت گاز ازن (صفر پی.پی.ام حجمی ، 25 پی.پی.ام حجمی،50 پی.پی.ام حجمی و 75 پی.پی.ام حجمی) و چهار سطح مدت زمان ازندهی (7، 5، 3 و 1 روز) بررسی گردید. نتایج تجزیة واریانس نشان داد که تیمارهای غلظت گاز ازن، مدت ازندهی و اثر متقابل غلظت گاز ازن بههمراه مدت ازندهی تأثیر معنیداری (0.01>P) بر ویژگیهای جوانهزنی، عدد زلنی، میزان آلودگی قارچی و افلاتوکسین کل دانه گندم مورد آزمایش دارد بهطوری که کمینة میزان جوانهزنی (94 درصد) در غلظت 75 قسمت در میلیون حجمی (پی.پی.ام حجمی) و بیشینة آن (99.0 درصد) در غلظتهای صفر و 25 پی.پی.ام حجمی (بدون اختلاف معنیدار (0.05>P))، بیشینة میزان رسوب زلنی (34.19 میلیلیتر) در غلظت 50 پی.پی.ام حجمی و کمینة آن (30.16 میلیلیتر) در غلظت صفر پی.پی.ام حجمی، کمینة میزان آلودگی قارچی (88.3 کلنی در گرم نمونه) در غلظت 75 پی.پی.ام حجمی و بیشینة آن (2725.0 کلنی در گرم نمونه) در غلظت صفر پی.پی.ام حجمی ، بیشینة میزان تولید افلاتوکسین کل (14.96 میکروگرم در گرم) در غلظت صفر پی.پی.ام حجمی و کمینة آن (غیر قابل اندازهگیری) در غلظت 75 پی.پی.ام حجمی مشاهده شد. نتایج تجزیة واریانس نشان داد که مدت ازندهی تأثیر معنیدار (0.01>P) روی ویژگیهای جوانهزنی، عدد زلنی، میزان آلودگی قارچی و افلاتوکسین کل دانة گندم مورد آزمایش دارد بهطوری که بیشینة جوانهزنی (100 درصد) با اعمال 5 روز و کمینة آن (96 درصد) در مدت 3 روز، بیشینة عدد زلنی (32.72 میلیلیتر) (بدون اختلاف معنیدار با 1 و 5 روز) پس از 3 روز و کمینة آن (32.15 میلیلیتر) پس از 7 روز مشاهده شد. نتایج تحقیق نشان داد که افزایش غلظت گاز ازن موجب کاهش معنیدار (0.01>P) میزان آلودگی قارچی و میزان تولید افلاتوکسین کل دانة گندم میشود. کمینة میزان آلودگی قارچی (88.3 کلنی در گرم نمونه) در غلظت 75 پی.پی.ام حجمی و بیشینة آن (2725.0 کلنی در گرم نمونه) در غلظت صفر پی.پی.ام حجمی مشاهده شد. بیشینة میزان تولید افلاتوکسین کل (15.11 میکروگرم در گرم) در غلظت صفر پی.پی.ام حجمی و یک روز ازندهی و کمینة آن (غیر قابل اندازهگیری) با اعمال غلظتهای بالاتر از 50 پی.پی.ام حجمی در تمامی مدتهای ازندهی مشاهده شد. بنابراین، استفادة کنترل شده از گاز ازن به عنوان روشی نوین و دوستدار محیط زیست در فرآوری پس از برداشت میتواند به بهبود کیفیت و ایمنی دانههای گندم در دوره انبارداری کمک کند.
فناوریهای پس از برداشت
علیرضا قدس ولی؛ جلال محمدزاده
چکیده
برنج (Oryza sativa L) پس از گندم دومین غله مهم در دنیا به حساب میآید. دانه برنج و فرآوردههای بهدست آمده از آن تقریباً 40 درصد غذای مورد نیاز نیمی از مردم جهان را تشکیل میدهند. به منظور جایگزینی روشهای نوین و کم خطر در انبار کردن دانههای غلات همراه با حفظ کیفیت آن، در این تحقیق اثر غلظت گاز ازن و مدت زمان ازندهی روی برخی ویژگیهای ...
بیشتر
برنج (Oryza sativa L) پس از گندم دومین غله مهم در دنیا به حساب میآید. دانه برنج و فرآوردههای بهدست آمده از آن تقریباً 40 درصد غذای مورد نیاز نیمی از مردم جهان را تشکیل میدهند. به منظور جایگزینی روشهای نوین و کم خطر در انبار کردن دانههای غلات همراه با حفظ کیفیت آن، در این تحقیق اثر غلظت گاز ازن و مدت زمان ازندهی روی برخی ویژگیهای دانۀ برنج واریتۀ فجر بررسی شد. این ویژگیها عبارت بودند از: مدت زمان پخت، میزان از دست دادن مواد جامد، جذب آب، مقدار آمیلوز، وزن برنج پخته، نسبت طویل شدن دانه، نمرۀ ژلاتینه شدن و انبساط حجمی پس از طی یک دوره چهار ماهه نگهداری. در این بررسی، از طرح کاملاً تصادفی در قالب آزمایشات فاکتوریل 4×4 با چهار سطح غلظت گاز ازن (صفر پی.پی.ام ، 25 پی.پی.ام،50 پی.پی.ام و 75 پی.پی.ام) و چهار سطح مدت زمان ازندهی (7، 5، 3 و 1 روز) استفاده شد. نتایج این تحقیق نشان داد که غلظت گاز ازن تأثیر معنیدار 0.01)>(P بر تمامی ویژگیهای پخت دانۀ برنج مورد آزمایش بهجز میزان انبساط حجمی، افزایش طول دانه، مدت زمان پخت، نمرۀ ژلاتینه شدن و مقدار آمیلوز دارد بهطوریکه بیشینۀ وزن برنج پخته (13.12 گرم)، جذب آب (8.12 گرم)، افت وزنی مواد جامد (0.59 گرم)، افزایش طول دانه یا میزان ری آمدن (1.428) (با اختلاف معنیدار (0.05>P) بهترتیب در غلظتهای صفر پی.پی.ام ، 25 پی.پی.ام،50 پی.پی.ام و 75 پی.پی.ام و در مورد مدت زمان پخت (11.71 دقیقه)، نمرۀ ژلاتینه شدن (2.63) و میزان آمیلوز (23.24 درصد) (بدون اختلاف معنیدار (0.05>P) بهترتیب در غلظتهای 25 پی.پی.ام، 50 پی.پی.ام و 75 پی.پی.ام مشاهده شد. ویژگیهای انبساط حجمی (0.05>P) میزان مواد جامد و میزان آمیلوز (0.01>P) تحت تأثیر معنیدار تیمار مدت زمان ازندهی بودند بهطوریکه بیشینۀ انبساط حجمی (4.16)، افت وزنی مواد جامد (0.613 گرم)، و میزان آمیلوز (24.80 درصد) بهترتیب در 1، 3 و 1 روز اتفاق افتاد. با توجه به اثر متقابل غلظت گاز ازن× مدت زمان ازندهی توصیه میشود که برای انیار کردن دانۀ برنج، ازندهی با غلظت 25 پی.پی.ام. به مدت 5 روز استفاده شود زیرا با اختلاف معنیدار (0.01>P) دارای بیشینۀ وزن برنج پخته (11.51 گرم) و میزان جذب آب (10.11 گرم) بدون تأثیر معنیدار (0.01>P) روی سایر ویژگیهاست.
