نوع مقاله : مروری

نویسندگان

• نادره تبریزی ¹
• شهین زمردی ²

¹ هیات علمی

² بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

چکیده

میوه‌های هسته‌دار نظیر هلو، شلیل، زردآلو، آلو و گیلاس به‌دلیل ارزش غذایی بالا، بازارپسندی گسترده و نقش مهم در امنیت غذایی، جایگاه ویژه‌ای در اقتصاد کشاورزی دارند؛ با این حال، ماندگاری کوتاه و حساسیت به عوامل زیستی و غیرزیستی از چالش‌های اصلی در زنجیره پس از برداشت آن‌هاست. در سال‌های اخیر، پلاسمای سرد اتمسفری به‌عنوان یک فناوری نوین غیرحرارتی توجه فزاینده‌ای را به خود جلب کرده است، چرا که علاوه بر توانایی شناخته‌شده در استریلیزاسیون سطحی و مهار پاتوژن‌ها در دمای پایین، می‌تواند به‌عنوان یک استرس‌زای غیرزیستی با مسیرهای فیزیولوژیک و متابولیک میوه‌ها برهمکنش داشته باشد. شواهد نشان می‌دهد که پلاسما قادر است فعالیت آنزیم‌هایی مانند PPO و POD را تعدیل کند، متابولیسم ترکیبات فنولی را تحت تأثیر قرار دهد و تنظیم هورمون‌های رسیدگی، نظیر اتیلن و ABA را تغییر دهد. اثراتی که می‌تواند به تأخیر در رسیدن، تقویت سیستم دفاعی و بهبود کیفیت تغذیه‌ای منجر شود. این مقاله مروری با تمرکز بر مکانیسم‌های مولکولی و بیوشیمیایی، چالش‌های کلیدی شامل ناهمگنی پاسخ گونه‌ها، وابستگی دوز، محدودیت‌های مقیاس‌پذیری، ابهامات مقرراتی و شکاف‌های دانشی در حوزه ویژگی‌های حسی و پذیرش مصرف‌کننده را بررسی می‌کند. همچنین، ظرفیت هم‌افزایی CAP با فناوری‌های ترکیبی مانند پوشش‌های خوراکی زیست‌فعال، بسته‌بندی فعال و اتمسفر اصلاح‌شده مورد بحث قرار گرفته و چشم‌انداز آینده‌ای ترسیم می‌شود که در آن پلاسمای سرد نه صرفاً به‌عنوان یک ابزار ضد میکروبی، بلکه به‌عنوان ابزاری هوشمند برای مهندسی پس‌برداشت و بهبود پایدار ماندگاری و کیفیت میوه‌های هسته‌دار به کار گرفته خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

• میوه‌های هسته‌دار
• پلاسما سرد
• ماندگاری
• پس از برداشت

موضوعات

• فناوریهای پس از برداشت

عنوان مقاله [English]

Beyond Surface Sterilization: Shaping the Future of Stone Fruit Preservation with Cold Plasma through Deciphering Its Interactions with Fruit Physiology

نویسندگان [English]

• Nadereh Tabrizi ¹
• shahin zomorodi ²

¹ faculty member

² Agricultural Engineering Research Department, West Azerbaijan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Urmia, Iran

چکیده [English]

Stone fruits, including peach, nectarine, apricot, plum, and cherry, are of high nutritional and economic value but remain highly perishable, with short shelf life and sensitivity to biotic and abiotic stressors posing critical challenges in the postharvest supply chain. Atmospheric cold plasma (CAP) has recently gained attention as a promising non-thermal technology, offering strong antimicrobial activity at low temperatures while also functioning as an abiotic stressor capable of modulating fruit physiology and metabolism. Current evidence indicates that CAP can influence enzymatic activities (PPO, POD), regulate phenolic metabolism, and alter ripening-related hormonal pathways such as ethylene and ABA. These effects may contribute to delayed softening, enhanced defense responses, and improved nutritional quality. This review synthesizes recent advances in understanding the molecular and biochemical responses of stone fruits to CAP and critically examines existing challenges, including species-dependent variability, dose-dependence, scalability, regulatory limitations, and insufficient sensory and consumer data. In addition, the potential of integrating CAP with complementary technologies such as edible coatings, active packaging, and modified atmosphere systems is discussed. Overall, this work emphasizes that CAP should be considered not only as a decontamination tool but also as a smart postharvest engineering approach to sustainably extend the shelf life and marketability of stone fruits.

کلیدواژه‌ها [English]

• Stone fruits
• cold plasma
• Shelf life extension
• Postharvest